Чет тилин өз алдынча үйрөнсө болобу?

Чет тилдерди үйрөнүү зарылдыгын айтпаса деле ар бир акылдуу инсан түшүнүп калды болуш керек деген англис тил мугалими Гулсара Мадаминова бүгүн чет тилдерин өз алдынча оңой, тез үйрөнүү ыкмалары менен бөлүшөт. Учурда тил үйрөнүүгө мүмкүнчүлүктөр көп болгону менен эмнеден баштап, кантип үйрөнүүнү өздөштүрө албай жатсаңыз бул кеңештерди колдонуп көрүңүз.

Гүлсара Мадаминова кыргыз тилинен башка 5 тилди билет. Алар: Англис тили, орус тили, түрк тили, өзбек тили жана кытай тилин үйрөнүп жатат. Ал өзүнүн чет тилдерди үйрөнүү практикасына таянып төмөндөгүдөй сунуштарды айтат.

Эң алгач үйрөнүүнү каалаган тилиңизди сүйүп, кызыгыңыз. Каалоо биринчи орунда турат.

1. Кайсы гана тилди үйрөнгүңүз келбесин баары туура, так, үндү бийик чыгарып окуудан башталат. Бул үчүн бир нече тамгалардын чогуу турганда кандай окулары тууралуу эрежелерди билип алганыңыз жакшы. Мисалы, англис тилиндеги тамгалар бириккенде: ture- “че”, tion-“шин” жана башка ушул сыяктуу.
2. Туура окууну үйрөнүп алган соң ошол чет тилинде жазылган аңгеме, жомок китеп сатып алып күнүнө үнүңүздү чыгарып 15-20 мүнөт китеп окуңуз. Китеп окуп жатканда билбеген сөздөрдүн котормосун сөздүктөн издеп таап, туура окулушун транскрипттен үйрөнүп 5-6 жолу үндү бийик чыгарып кайталоо менен мээңиздеги “сөз коруна(запас)” жазып коюңуз. Ушул эле ыкма менен бара-бара сөздөрдүн запасы көбөйгөн сайын сүйлөмдөрдү которуңуз.
3. Тил үйрөнүү үчүн грамматикадан баштабай, практика сүйлөшүүдөн баштаңыз.
4. Атайын жаңы сөздөрдү сүйлөм менен жазып жүрчү “чөнтөк дептериңиз” жаныңызда болсун. Эсиңизде болсун сөздөрдү сүйлөм түзбөй жаттоо эч кандай жыйынтык бербейт. Анткени чачыранды эле жатталган сөздөр 1 жумадан кийин эле эстен чыгып калат. Күн сайын жаңы теманы өздөштүрүүгө ашыкпай, эскини кайталап жүрүңүз. Окумуштуулардын изилдөөсүнө таянсак, мындай ыкма жаңы үйрөнгөн сөздөрдү жакшы эске тутууга жана түшүнүүгө жардам берет.
5. Сизди куурчап турган дүйнөдөгү предметтердин атын үйрөнүүдөн баштаңыз.
   Ошондой эле сиз үйрөнүп жаткан тилде сүйлөгөн чет элдиктер менен тез-тез практика кылып, түрдүү темаларда пикир алмашып жүрүү эң мыкты жыйынтыктарды берет.
6. Андан сырткары үйрөнүп жаткан тилиңизде кино, мультфилимдерди күн сайын алгач субтитр менен кийинчерээк котормо тексти жок да көрүп, түшүнүүгө аракет кылыңыз. Ошол тилде радио же подкаст угуп, ырларды жаттаңыз.
7. Үйрөнүп жаткан тилди колдонуучу өлкөнүн маданиятына, тарыхына, инсандарына кызыгып, алар тууралуу көп маалымат окуп чыгыңыз.
8. Ката кетирбей туруп, ал катаны сезбей, түшүнбөй туруп тилди үйрөнүү мүмкүн эмес. Ал тилди туура сүйлөөгө милдеттүү эмессиз, андыктан ката кетирүүдөн коркпоңуз. Эң негизгиси кайсы жерден, кандай ката кетиргениңизди эстеп калуу, аны кайталабоо сиз үчүн маанилүү.
9. Интернеттеги мүмкүнчүлүктөрдү, мобилдик програмаларды колдонуңуз. Учурда чет тилдерди үйрөнүү боюнча атайын бир нече тиркемелер иштелип чыккан. Өзүңүзгө ыңгайлуусун тандап алып колдонуңуз.
10. Эң соңунда айтар маанилүү сунушум 3 ай катуу аракет кылып чет тилин үйрөнүп андан соң 9 ай токтотуп койгондон көрө күнүнө жарым саат тил үйрөнгөнгө көнүп алсаңыз бул ыкма эң эффективдүү болот. Болбосо ушунча жасалган аракет текке кетип узак аралыкта мурда үйрөнгөн сөздөрдү, эрежелерди унутуп каласыз.

Тил үйрөнүү боюнча бул макалаларды дагы окуп көрүүнү сунуштайбыз:
Англис тилин оңой үйрөнүү үчүн 10 топ тиркеме сунуштайбыз
Балага чет тилин кайсы куракта үйрөтүп баштоо керек?

Айгерим Кубатбекова