Акча топтоонун маанилүүлүгү сиздин жана үй-бүлөңүздүн, балдарыңыздын финансылык коопсуздугун камсыз кылуу болуп саналат. Башкача айтканда, кандайдыр бир күтүүсүз жагдайлар болуп калса же кыял, максаттарды ишке ашырууда даяр каражаттын болуусу. Адамдар келечекке даяр болушу үчүн акча резерви болуусу абзел. Мисалы, балдарыңызга батир сатып берем, же чет мамлекетке окууга жөнөтөм десеңиз, аларды ишке ашыруу да акча каражатын талап кылат. Аны кредит же карыз албай туруп ишке ашырса болот. Алдыда эмне үчүн балдарга акча топтоп баштоо маанилүү? Анын кандай артыкчылыктары бар, айтып беребиз.

1. Акча топтоону качан баштоо керек?
Үй-бүлө мүчөлөрү менен кеңешип, акчаны кандай максатта чогултуп жатканыңарды тактагандан кийин канча каражат керек болорун аныктап алып баштоо керек. Албетте, эрте баштасаңыз, көбүрөөк топтоого мүмкүнчүлүк болот.

2. Кантип баштоо керек?
Негизи, баары үй-бүлөлүк бюджетти бөлүштүрүү, акчаны туура коротуудан башталат десек жаңылышпайбыз. Үй-бүлөдө кирешелер жана чыгашаларга эсеп жүргүзүлсө, кайсы жакка канча каражат кеткени көрүнүп турат. Ошого жараша чыгашаларды көзөмөлдөө оңой болот, өз учурунда бул кирешелердин белгилүү бөлүгүн топтоого жакшы мүмкүнчүлүк түзөт.
Ошондой эле, адамдын топтолгон акчасы бар болгондо ал өзүнө ишеними да жогору болот экен, бул дагы адамдын жашоодо ийгиликтерге жетүүсүнө өбөлгө түзөт.

3. Кандай шарттарды аткаруу зарыл?
Негизи шарттары жөнөкөй кайсы банкка акча топтоону тандап туруп, кимдин атына счет ачтырасыз ал адамдын паспорту менен ачып коет. Буга болгону 15 мүнөт кетет. Бул жерде башкы шарттардын бири туруктуулук, ошол максаттардан кайтпоо жана узак мөөнөттүү пландоо.
4.Акчаны банкка депозит түрүндө чогултуу канчалык ыңгайлуу жана жеткиликтүү?
Депозит түрүндө чогултуу азыркы учурда абдан эле ыңгайлуу. Ар бир банк депозиттик келишим ачууга даяр. Акчаны депозитке салганы менен анын үстүнө белгилүү акча каражаты да кошулуп инфляциянын терс таасирин азайтат. Буга кошумча, акча банкта турса аны оңой алып корото албайсын. Бул тууралуу кенен маалыматты бул жерден окусаңыз болот https://www.finsabat.kg/ky/media-club/media-club-mass-media/77
5. Айрым ата-энелер банкка акча сактоодон чочулашат бул канчалык коопсуз?
Кыргызстанда Банктык аманаттарды (депозиттерди) коргоо жөнүндө мыйзам бар жана атайын Аманаттарды коргоо агенттиги түзүлгөн. Мыйзамга ылайык, ар бир кепилденген учур келгенде депозиттер боюнча үстөк пайыздарды кошкондо, ар бир аманатчыга баарысы 200 миң сомдон көп эмес компенсация төлөнүп берилет.
Буга кошумча, Улуттук банк финансы-кредит уюмдардын үстүнөн туруктуу көзөмөл жүргүзүп турат, текшерүүлөр тынымсыз болуп турат. Ошондой эле, ар бир жаран счетунда акчанын калдыгын оңой эле интернет-банкинг аркылуу текшерип турса болот.
Ата-энелер банкка салуудан негизсиз коркуу зарылдыгы жок экенин, тескерисинче акчаны накталай сактоонун терс жактары бар экенин, коммерциялык банктардын бир нечеси толук мамлекеттке караарын, Кыргызстанда салттуу банк иши менен ислам принциптери менен иштеген банктар да бар экенин билүүсү керек.
6.Кыргызстанда бул канчалык жайылган? Эл кандай кабыл алат?
Кыргызстанда банкта акчаны сактоо жылдан жылга өсүүдө. Акыркы 5-жылдык статистиканы карасак, депозиттердин жалпы көлөмү 109 млрд сомдон (2016-жыл, январь айы) 179 млрд сомго чейин жогоруланган (2021-жыл, январь айы). Анын ичинен ошол эле мезгил аралыктагы физикалык жактардын депозиттеринин көлөмүн карасак 47 млрд сомдон 98 млрд сомго чейин эки эсе көбөйгөн.
Бул материалды дагы окуп көрүңүз:
Балаңызга акча топтогонду үйрөтүңүз
Балаңыз акча жөнүндө эмне билиш керек?
Тест: Сиздин балаңыз акчаны туура колдонууну билеби?
Тест: Сиз акчага туура мамиле кыласызбы?
