Социалдык тармактарда Ысык-Көлдө жылкылар ылаңдап жатканы туурасында видео тарап, коронавируска байланыштырган учурлар да болду. Иликтөөнүн жыйынтыгында ринопневмония ылаңы аныкталган. Бул кандай ылаң, канчалык кооптуу? Адистин жообу.
Социалдык тармактагы видеодо окуя Түп районунун Михайловка айылында катталган. Мындан улам, 19-май күнү ылаңдап өлгөн жана ылаңга шектүү 3 баш жылкыдан патологиялык материалдар алынып республикалык ветеринардык лабораторияга жиберилген. Малдардын ден соолугун көзөмөлдөө башкармалыгынын башчысы Мурат Абдраевдин берген маалыматына ылайык, жылкылардан ринопневмония ылаңы аныкталган. Мындан сырткары паразитардык жана бактериялык ыландарга кошумча текшерүү дагы жүргүзүлүүдө.
1. Түп районунда жылкылардын ринопневмония ылаңына чалдыкканы боюнча кандай чаралар көрүлдү?
Мамлекеттик ветеринардык инспекциясы тарабынан 20-майдан баштап, Түп районундагы Михайловка айылына чектөөлөр коюлуп, жылкылар турган жер дезинфекция жасалып, ринопневмонияга каршы эмдөө иштери жүргүзүлүүдө. Бүгүнкү күндө, ылаңдаган же ылаңга шектүү жылкылар катталган жок, эпизоотиялык абал жалпы республика боюнча туруктуу.
2. Ринопневмония кандай ылаң?
Жылкылардын ринопневониясы — жылкылардын курч өтүүчү жугуштуу ылаңы. Табигый шарттарда ринопневмония менен жашына, тукумуна, жынысына карабастан жылкы, эшек, качыр ылаңдайт. Өзгөчө таза кандуу жылкылар жана жаш мал (1 жашка чейинки) тез чалдыгат.
Инфекциянын козгогучунун булагы болуп ылаңдаган мал эсептелет. Вирус алардын канында, жогорку дем алуу жолдорунда, жыныс органдарында, ичтен түшкөн күмөндө, каканак челдеринде өсүп өнүгөт. Ылаңдын пайда болушуна жана таралышына жылкыларды ветеринардын көзөмөлүсүз башка чарбалардан алып келүү, начар шартта багуу, сапатсыз тоюттарды берүү, өтө кыйнап эксплуатациялоо ж.б түрткү берет.
3. Ринопневмониянын белгилерин билсе болобу? Кандай белгилер болот?
Ылаң калтыратма, табы жогорулашы, коньюнктивит, дем алуу жолдорунун катаралдуу сезгенүүсү, жөтөлүү, мурдунан суюктуктун агуусу, тоютка болгон табиттин начарлашы, бооз малдар капысынан кулун салышы менен мүнөздөлөт.
4. Ринопневмония адамга жугабы? Эгер жукса кандай чара көрүү керек?
Адамга бул ылаң жукпайт жана уй, кой–эчки, чочко ылаңдабайт.
5. Ылаңдаган малды кантип айыктыруу керек?
Вирустук ылаң болгондуктан алдын ала эмдөөлөр гана жардам берет. Бирок ылаңдын кесепетинен башка ылаңдар өрчүп кетпес үчүн, же ар кандай бактериялык оорулардан антибиотиктер, витаминдер жалпы организмди жакшыртуу максатында иммунно модуляторлор, дары каражаттарды колдонууга болот.
6. Малдын бул ылаңга чалдыкпоосу үчүн алдын ала эмдөөлөр болобу?
Ринопневмонияны алдын алуу үчүн эмдөө жүргүзүү зарыл. Эмдөө үчүн атайын ага каршы вакцина колдонулат. Аны кулундарга 3 айында, экинчисин 10 айында, бээлерге жылына эки жолу, биринчисин 3 айлык бооз кезинде, анан 7 айдан кем эмес бооз мезгилинде, ал эми аттарды жылына эки жолу 3-4 ай аралыгы менен ревакцинация кылуу керек.
7. Малга кандай кам көрүү керек?
Сапаттуу тоюттарды берүү, өтө кыйнап эксплуатациялоого жол бербөө, багуу шарттарын жакшыртуу зарыл. Ошондой эле, алдын ала эмдөөлөрдү өз учурунда жүргүзүү, айылдын ветеринардык врачына ылаңдаган мал тууралуу тез арада билдирүүсү зарыл.
8. Бул ылаң жалпы жонунан алганда канчалык коркунучтуу?
Мал ээлери үчүн экономикалык жактан бир топ чыгымдарга алып келет. Алсак, бооз бээлердин массалык түрдө кулун салуусу, ылаңдаган малдарды дарылоого кеткен чыгымдар. Начар шартта багылган жылкылардын өлүмү, же паразитардык, бактериялык ж.б. кошул ташыл болуусунан чыгымга учурайт.
Суроолорго Ветеринардык жана фитосанитардык мамлекеттик инспекциясынын малдардын ден соолугун көзөмөлдөө башкармалыгынын башчысы Мурат Абдраев жооп берди.
Касиет Кубанычбек кызы
Загрузка ...